• Merel 235, 1965 GN Heemskerk

  •  

    Acupunctuur

  • Acupunctuur is het meest bekende onderdeel van de Traditionele Chinese Veterinaire Geneeskunde (TCVM) en wordt reeds duizenden jaren toegepast. Andere onderdelen zijn Qi Gong (lichaamsbeweging/ademhalingsoefeningen), Tui na (massagetherapie), Chinese kruiden en Chinese voedingsleer. TCVM is dus een complete geneeswijze, waarbij de diverse onderdelen elk hun eigen specifieke kwaliteiten hebben, elkaar aanvullen en ondersteunen.
     
    De TCVM kijkt naar de energie in het lichaam: de energie moet vrij door het lichaam kunnen stromen via de zogeheten meridianen. Hierop liggen de acupunctuurpunten met elk een eigen functie. Door specifieke punten te stimuleren, worden de energiestroom en balans hersteld, waardoor het lichaam zichzelf kan genezen. De acupunctuurpunten kunnen gestimuleerd worden met naalden (acupunctuur is afgeleid uit het Latijn: acus (naald) en pungure (steken, prikken)), laser (lasertherapie), warmte (moxa), stroom (electroacupunctuur) en druk (acupressuur).
    Per dier, per klacht en per behandeling word gekeken op welke manier de punten het best gestimuleerd kunnen worden. Vaak gebeurd dat met de laser, omdat dat door de dieren goed verdragen wordt.
     
    Bij Jyoti wordt naast acupunctuur gebruik gemaakt van Chinese kruidenformules en Chinese voedingsleer om de ingezette behandeling te ondersteunen. Het geheel wordt meestal gecombineerd met het NES Healthsysteem en manuele therapie om tot een optimaal en langdurig effect te komen.
  • Qi, meridianen en organen

    De Westerse kijk op gezondheid en ziekte gaat uit van het lichaam als vaste vorm. TCM richt zich op Qi, wat vaak vertaald wordt als energie, maar meer omvat. Qi is de basis van al het leven. Als de Qi vrij kan stromen, is er gezondheid. Vergelijk het met een rustige stromende rivier. De meridianen zijn de kanalen waardoor de Qi stroomt, als de rivierbedding. De meridianen zijn gerelateerd aan de inwendige organen, die elk een eigen functie hebben en met elkaar in verbinding staan. Wanneer de Qi geblokkeerd raakt, verstoort dit het functioneren en dit kan na kortere of langere tijd tot ziekte leiden.

    De acupunctuurpunten bevinden zich op de meridianen, vergelijkbaar met havens langs een rivier. Hier kan de Qi beïnvloed worden, door energie aan een meridiaan toe te voegen of een teveel aan energie weg te halen. Elk punt heeft zijn eigen mogelijkheden om de Qi te beïnvloeden. Doordat de meridianen over het hele lichaam lopen, kan door het prikken van een punt een effect op een verder weg gelegen deel van het lichaam bereikt worden.

  • Yin en Yang

    Qi is een dynamische balans tussen twee tegengestelde krachten: Yin en Yang. Zij zijn afhankelijk van elkaar, het een bestaat niet zonder de ander. Yang is van oorsprong de zonzijde van de berg en wordt daarom geassocieerd met zon, warmte, vuur, activiteit, leven en manlijke energie. Het Yin-aspect van Qi wordt geassocieerd met materie en de instandhouding en structuur daarvan. Van oorsprong is Yin de schaduwzijde van de berg en staat o.a. voor nacht, donker, maan, stilte, kou, dood en de vrouwelijke energie.

    Vertalen we de Yin en Yang kwaliteiten naar het lichaam en ziekte, dan wordt dit als volgt ingedeeld:

  • YinYang
    VrouwelijkManlijk
    Voorkant lichaamAchterkant lichaam
    Verzorgende energieBeschermende energie
    InwendigUitwendig
    ZwakSterk
    Chronische ziekteAcute ziekte
    KouWarmte
    Veel lichte urineStinkende donkere urine
  • In het symbool voor Yin en Yang is er een witte Yang stip in het donkere Yin-gedeelte en andersom. Dit symboliseert dat de een nooit zonder de ander kan bestaan. Het geeft ook aan dat bij maximale aanwezigheid van de een, dit elk moment kan omslaan in de ander. De nacht is het donkerst (maximale Yin) vlak voor het begin van de dag bij zonsopgang (beginnend Yang).

  • Qi, Yin en Yang zijn de basisprincipes van de TCM, het komt overal terug: zo zijn er b.v. Yin organen met daaraan gekoppeld het Yang orgaan. Het komt ook terug in diverse vormen van diagnostiek, zoals de Eight Guiding Principles (vrij vertaald de Acht Leidende Principes) en de vijf elementenleer.

  • Eight Guiding Principles

    Een manier van diagnostiek is het kijken naar de Eight Guiding Principles:

  • YinYang
    InwendigUitwendig
    Deficiëntie (leegte of tekort)Exces (volte of overschot)
    KoudHeet
  • Hiervan afgeleid zijn de Six Roots: hierbij worden de aanduiding Yin en Yang weggelaten, omdat de andere drie kenmerken dit inherent al aangeven.

  • Vijf elementenleer

    De vijf elementen zijn hout, vuur, aarde, metaal en water. Zij geven een dieper inzicht in hoe Qi in het lichaam beweegt en functioneert. Elk element is gekoppeld aan een specifiek orgaan, maar o.a. ook aan weefsels, zintuigen en emoties. Dit staat weergegeven in onderstaande tabel.

  • Vijf elementen en hun relaties

    HoutVuurAardeMetaalWater
    Yin orgaanLeverHartMiltLongNier
    Yang orgaanGalblaasDunne darmMaagDikke darmBlaas
    ZintuigOgenTongLippenNeusOren
    MondAnus
    Genitaliën
    WeefselSpiertonusBloedvatenSpiermassaHuidSkelet
    PezenBindweefselSlijmvliezenMerg
    NagelsCentraal Zenuwstelsel
    EmotieWoedePlezierPeinzenVerdrietAngst
    Bezorgdheid
    GevoeligheidWindWarmteVochtDroogteKoude
    TochtHitte
    KleurGroenRoodGeelGrijs (Wit)Blauw (Zwart)
  • De vijf elementen voeden en controleren elkaar. Hout voedt Vuur, Vuur voedt Aarde, Aarde voedt Metaal, Metaal voedt Water en Water voedt het Hout. Dit wordt meestal weergegeven zoals in Fig. 2. De pijlen in het midden geven de controlerende cyclus weer, bijvoorbeeld Hout (groen) controleert Aarde (geel), die op zijn beurt Water controleert.

    Als nu door stress het element Hout uit balans raakt, wordt Vuur onvoldoende gevoed, waardoor dit element een tekort aan Qi zal krijgen. Tegelijk wordt het element Aarde te weinig gecontroleerd, waardoor hier een teveel aan energie kan ontstaan. In het dagelijks leven zien we dit als te veel stress op bijvoorbeeld het werk, leidt tot slapeloosheid (tekort aan Vuur) en brandend maagzuur (teveel Aarde). Een slaapmiddel en een Rennie lossen de slapeloosheid en het brandend maagzuur op, maar halen de oorzaak, de stress die de disbalans in het element Hout veroorzaakt, niet weg. Stopt men met medicatie, dan zullen de klachten onherroepelijk terugkeren. Blijft men medicijnen gebruiken zonder de oorzaak aan te pakken, dan zal de disbalans steeds groter worden. Men moet dan steeds meer medicijnen gaan gebruiken en/of er komen andere klachten tot uiting.

    Door het element hout weer in balans te brengen, lossen de slapeloosheid en het brandend maagzuur zich vanzelf op. Het herstel gaat nog sneller als we én de oorzaak én de gevolgen aanpakken, dus alle drie de elementen behandelen.

  • Acupunctuurpunten

    Er zijn duidelijke verschillen voelbaar tussen punten met te veel (Exces) en die met te weinig energie (Deficiënt).

  • ExcesDeficiënt
    BolDip
    WarmKoud
    Gevoelig / PijnlijkLeeg
    Gevoelig bij lichte drukGevoelig bij diepe druk
    Hard / DichtZacht / Sponzig
    AcuutChronisch
  • Als een punt Deficiënt is, moet die versterkt ofwel gestimuleerd worden. Dit wordt tonificeren genoemd. Een punt is voldoende gestimuleerd als het warm wordt, de dip zich vult en minder gevoelig is geworden. Logischerwijs moet een Exces punt gesedeerd worden. Er zijn verschillende manieren voor tonificeren en sederen.

  • Relatie meridianen, organen en de elementen

    Er zijn 5 elementen met elk een Yin en een Yang orgaan. Aan deze organen zijn meridianen gekoppeld, die dezelfde naam dragen. Een overzicht:

  • Yin orgaan/meridiaanYang orgaan/meridiaanElement
    LongDikke darmMetaal
    MiltMaagAarde
    HartDunne darmVuur
    NierBlaasWater
    KringloopDrievoudige verwarmerVuur
    LeverGalblaasHout
  • Daarnaast zijn er nog 2 belangrijke meridianen die niet gekoppeld zijn aan een orgaan: Conceptievat en Gouverneursvat.